Yatırım fonlarının tasfiyesine ilişkin kanun teklifinin dün TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu‘nda kabul edildiği görüşmelerde, fon soruşturmasına yönelik denetim ve müdahale tartışmaları da gündeme geldi.
MASAK Başkanı Hasan Kaymak, yurt dışına para transferlerinin neden önlenemediğine ilişkin eleştirilere yanıt verirken, SPK ve Borsa İstanbul yetkilileri de kurumlarının süreçteki sorumlulukları hakkında açıklamalarda bulundu.
Kaymak, kamuoyunda “MASAK, yurt dışına para transferini önleyemez miydi?” eleştirisinin yapıldığını belirterek, bu duruma açıklık getirdi.
Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun’u işaret eden Kaymak, şöyle konuştu:
“Mekanizma, tüm dünyada olduğu gibi müşterini tanıma ilkesine bağlı olarak yükümlülerin, müşterilerin yaptığı işleri takip etme ve hareketler profile uygun değilse ve bunlarda yasa dışılık varsa bunu Mali Suçları Araştırma Kuruluna bildirmesi esasına dayanıyor. Bu şu demek: İnisiyatif banka, aracı kurum veya diğer sermaye piyasası kurumları, kripto varlığı hizmet sağlayıcılar… Bunlar, ‘müşterimi tanıyorum, bunun yaptığı normaldir, beş yıldır bu işlemleri yapıyor’ diyorsa, şüpheli bir işlem olmadığı kanaatindeyse durumu Mali Suçları Araştırma Kuruluna iletmezler. Biz bütün denetimlerimizde Mali Suçları Araştırma Kuruluna bildirmeleri gereken bildirmeleri gereken bir konu olduğu halde bildirmediklerini kendi yaptığımız analizlerimizde anlarsak buna ilişkin ceza uygulamalarımızı yaparız.
Şöyle bir yanlış anlama var: Çok büyük veya orta çaplı mali işlemlerin MASAK’ın gözetiminden geçmesi diye bir şey söz konusu değil. Eğer şüpheli işlem bildirimi yoksa Mali Suçları Araştırma Kuruluna gelen bilgiler en erkeni 2 günde geliyor. İşlem yapılmadan önce ‘MASAK’a soralım, burada bir şey var mı yoksa diye araştırsın’ öyle gerçekleştirelim diye bir uygulama kanunda öngörülmüş değil.”
Milletvekillerinin fon soruştrmasıu kapsamında bazı mal varlıklarının kripto üzerinden yurt dışına çıkarılıp çıkarılmadığının tespitini sorması üzerine Kaymak, kripto varlığın soğuk cüzdana alınmasını izleyebilmenin mümkün olmadığını söyledi.
Hasan Kaymak, şunları kaydetti:
“Bahsedilen miktarlara ilişkin işleme dair en ufak bir iz yok. O büyük rakamlarda Türkiye’de işlem yapacak kripto varlık hizmet sağlayacısı da yok. Bunu yurt dışındaki hesaptan yurt dışındaki başka hesaba bir şekilde bilgisayar üzerinden soğuk cüzdana da aktarmış olabilir. Biz merkezi kripto varlık hizmet sağlayıcılarını da tekrar tekrar uyarıyoruz. ‘Sizde böyle bir işlem var mı yapıldı mı?’ diye. İşlem yapılmadan görmek mümkün değil, talep etmek mümkün değil. Bankaların günde binlerce yaptığı yurt dışı transferi konusunda ‘işlem yapmadan bize bildirin de bizden geçsin’ deme ihtimalimiz ekonomik de değil hukuki de değil. Ne yazık ki tüm dünya standardı bu şekilde. Senede 600 binden fazla şüpheli işlem bildirimi alan bir kurumuz.”
SPK İkinci Başkanı Aksu: Biz de sonuca razı olacağız
SPK İkinci Başkanı Ahmet Aksu, sermaye piyasasında fon soruşturmasına konu işlemlere ilişkin, “üzgün” olduklarını belirtti.
Ahmet Aksu, şöyle konuştu:
“Böyle bir olumsuz sonucunun doğması sizler gibi bizi de çok derinden üzen bir konu. Bu çerçevede Devlet Denetleme Kurulu bir görev yapıyor. Oradaki denetleme sonucunda ne çıkacaksa SPK’nin sorumlulukları, ne kadar veya sistem içerisinde nerede, artık olan onlar belli olacak. Biz de sonuca razı olacağız.”
Borsa İstanbul Genel Müdürü Korkmaz Ergun, fon soruşturmalarına konu işlemlere ilişkin gerekli bildirimleri yaptıklarını belirtti.
Ergun, “Bildirimlerimizi hem SPK’ye yaptık hem de KAP’ta açıkladık. Dolayısıyla bu konuda üzerimize düşeni yapmış olduk” dedi.
Görüşmelerde, CHP’li milletvekillerinin Anayasa’ya aykırılık ve alt komisyon kurulmasına ilişkin önergeleri reddedildi. Maddeler üzerindeki görüşmelerin tamamlanmasının ardından kanun teklifi komisyonda kabul edildi.
